Trần Kiêm Đoàn 

 


 THIỀN SƯ THÍCH NHẤT HẠNH

Hành giả bắc nhịp cầu tâm linh Đông-Tây

 

    Tin thầy Thích Nhất Hạnh được nhận giải Pacem in Terri năm 2015[*] – giải Hoà B́nh Thế Giới hằng năm phổ biến nhất của Thiên Chúa Giáo toàn cầu – đă trực tiếp hay gián tiếp gởi một thông điệp ḥa b́nh, an lạc, hiệp thông của hai tôn giáo có đông tín đồ nhất Việt Nam.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh được vinh danh do thành quả “công phu xây dựng được nhịp cầu tâm linh nối liền giữa phương Đông và phương Tây.”

Lịch sử Giải thưởng Ḥa B́nh Thế Giới của Thiên Chúa giáo trao hàng năm kể từ 1964 do đức Giáo Hoàng John XXIII đề xướng với sự xác định tiêu chuẩn rằng: “Đây là giải thưởng vinh danh các nhân vật tạo được những thành tựu về Ḥa B́nh, Công Lư không chỉ riêng cho đất nước của họ mà cho toàn thế giới.” ("to honor a person for their achievements in Peace and Justice, not only in their country but in the world).

Đă có sáu trong 42 người đạt giải thưởng Pacem in Terris nhận được giải Nobel Ḥa B́nh như Martin Luther King, Mẹ Teresa, Desmond Tutu, Lech Walesa… trong những năm qua.

Giải thưởng Pacem in Terris năm nay sẽ được tổ chức vào ngày 31-10-2015, đúng vào thời điểm kỷ niệm 50 năm ngày mục sư Martin Luther King Jr. được vinh danh nhận giải thưởng nầy. Hai nhà lănh đạo tôn giáo – mục sư Martin Luther King và thiền sư Thích Nhất Hạnh – đă nhiều lần hội kiến với nhau tại Hoa Kỳ để chia sẻ lư tưởng t́m kiếm một nền ḥa b́nh công chính và tinh thần đấu tranh bất bạo động cho Hoà B́nh và Công Lư có tầm ảnh hưởng lớn đến không khí chính trị vào những năm cuối thập niên 1960. Đầu năm 1967, trong bài phát biểu nổi tiếng của ḿnh ở nhà thờ Riverside tại thành phố New York, mục sư King đă đề cử Thầy Nhất Hạnh cho giải Nobel Ḥa b́nh và đă gọi Thầy là "một tông đồ của ḥa b́nh và bất bạo động."

Thiền sư Thích Nhất Hạnh được thế giới công nhận như là người sáng lập của phái Phật giáo Xă hội Nhập thế và đồng thời là người khởi phát của pháp tu Chánh Niệm (Mindfulness) trong văn hóa phương Tây.

Chân lư đầu tiên trong Tứ Diệu Đế của Phật giáo với cuộc đời là Khổ. Thầy đă chuyển hóa khái niệm “Khổ” sang một bối cảnh phương Tây thời hiện đại. Muốn ứng dụng lư tưởng cứu khổ vào thực tế th́ cần phải để cho các hành giả giúp đời bớt khổ th́ trước hết, chính họ cần phải có kinh nghiệm trực tiếp về đau khổ trong thời đại của ḿnh qua các công tác dấn thân tiếp cận với môi trường khốn đốn, bất hạnh của con người. Từ đó, hành giả thiện nguyện mới có thể định h́nh con đường diệt khổ thích ứng với hoàn cảnh và căn cơ của từng đối tượng nhân sinh cần giúp đỡ. Trường Thanh Niên Phụng Sự Xă Hội, các khuynh hướng Phật giáo Ứng Dụng, Phật giáo Nhập Thế, Ḍng Tiếp Hiện mà TS Nhất Hạnh đă khai sinh và hoạt động đều là những phương tiện thiện xảo nhằm thực hiện con đường cứu khổ.

Thầy đă phối hợp nguồn kiến thức riêng về các trường phái Thiền, Phật giáo Đại Thừa cùng các ngành Tâm lư học, Luận lư học và kể cả Thần học phương Tây để xây dựng một con đường tu học tươi mới, thích hợp với khuynh hướng ứng dụng, dấn thân từ căn bản truyền thống của Phật giáo. Thiền phái Làng Mai thường được mệnh danh là Thiền Làng Mai hay Phật giáo Ứng dụng (Applied Buddhism), Phật giáo Nhập thế (Engaged Buddhism).

Với những tác phẩm văn chương, tôn giáo, triết học đă được phát hành và dịch ra nhiều ngôn ngữ cùng với sự đóng góp liên tục trong hơn nửa thế kỷ qua cho Phật giáo, những phong trào vận động nhân đạo và cho ḥa b́nh của thế giới, hăng thông tấn AP đă đánh giá thiền sư Nhất Hạnh là nhân vật lănh đạo Phật Giáo có tầm ảnh hưởng lớn thứ hai tại phương Tây, chỉ sau đức Đạt Lai Lạt Ma Tây Tạng.

Sự kiện Hội đồng Quản nhiệm giải thưởng Pacem in Terris Thiên Chúa Giáo quyết định vinh danh trao giải thưởng “b́nh an dưới thế” Hoà B́nh và Tự Do Thế Giới (The Pacem in Terris Peace and Freedom Award) cho một tu sĩ Phật giáo Việt Nam như trường hợp thiền sư Nhất Hạnh là một biểu tượng nhân văn, liên thông tôn giáo rất đáng trân trọng. Nó tạo ra được tác dụng tinh thần, xă hội và giáo dục lâu dài, mang ư nghĩa sâu sắc của tinh thần tương tác và hiệp thông mà các nhà lănh đạo tôn giáo hàng đầu trên cả hai thế giới Đông Tây thường rao giảng.

Nhân dịp nầy, mạng lưới xă hội toàn cầu lại có dịp nói đến thầy Nhất Hạnh một cách ḥa ái, trân quư và nhiệt t́nh kể từ sau ngày Thầy bị xuất huyết năo hôm 11-11 năm ngoái (xin mời theo dơi Nguồn – footnotes cuối bài viết.). Nguồn thông tin và sự suy diễn có thể đứng ở nhiều góc cạnh và và sự suy diễn đặt ở nhiều tầm mức cao thấp khác nhau, nhưng tựu trung có đại ư khái quát là:

Con đường tu học và hoằng đạo của thầy Nhất Hạnh không xuôi ḍng và dễ đi như những bậc tu hành đại ẩn hay các hành giả tịnh tu tại các nước được sống trong ḥa b́nh trọn vẹn trên toàn thế giới. Con đường hành hóa đạo Phật của giới tăng sĩ Việt Nam nói chung và của TS Nhất Hạnh nói riêng là con đường “Hoa sen trong biển lửa”. Đó là con đường gian nan mà chư tổ đă dùng làm biểu tượng cho công hạnh tu tŕ miên mật trước những gian nan và thử thách của cuộc đời và với chính ḿnh trong những hoàn cảnh dầu sôi lửa bỏng. Trước hiện thực xă hội ngày nay bị điên đảo với quá nhiều loại Giu-Đa bán Chúa và Đề Bà Đạt Đa hại Phật, những hoạt động về tôn giáo, văn hóa, xă hội của thầy Nhất Hạnh và tăng thân Làng Mai có một tác dụng tích cực cho thế hệ đàn em, dù ở bất cứ tôn giáo hay hoàn cảnh xuất thân nào đều có cơ hội ươm mầm niềm tin tâm linh trong sáng và trung thực. Chính v́ vậy mà báo chí phương Tây trong những ngày nầy nhắc đến thầy Nhất Hạnh như là một người “Bắc nhịp cầu tâm linh và tạo sự hiểu biết ở tầm cao, đi vào chiều sâu giữa hai thế giới Đông và Tây.”

Một nhà văn, nhà nghiên cứu thần học Thiên Chúa giáo, Katie Kiley, đă viết trên Thông Tri Công Giáo (The Catholic Messenger) rằng:

“Kể từ buổi lưu vong của thiền sư Nhất Hạnh từ Việt Nam, cuộc sống của ông đă được dành riêng cho công việc của “Transformation Inner” (chuyển hóa nội tâm) v́ lợi ích của cá nhân và của toàn xă hội. Chuyển đổi bên trong, theo quan điểm của Thầy, bắt đầu với sự dốc tâm mở khóa năng lượng của chánh niệm. Các điểm chốt thực hành chánh niệm là từng lúc, từng lúc nhận thức về các phép lạ của hơi thở vào và hơi thở ra. Hơi thở chánh niệm, đi bộ chánh niệm, ăn uống lưu tâm - đó là những cánh cửa để mở nguồn tâm. Thực tập chánh niệm nuôi dưỡng sự tự hiểu biết và tha thứ, gây nên tâm thức sâu lắng và hành động từ bi v́ lợi ích của tất cả các đối tượng, bao gồm cả kẻ thù và trái đất. Chánh niệm được biểu hiện chân thật nhất của ḿnh khi thực hành như là một sinh hoạt mang tính cộng đồng, cống hiến cho đại chúng.”

Trong một thế giới dao động đầy thiên ma bách chiết, thiện ư xây dựng xuôi chiều vẫn có lúc bị diễn dịch ngược chiều thành nghịch hạnh khước từ, phủ định. Thiền sư Nhất Hạnh không là trường hợp ngoại lệ. Thầy trở thành một tu sĩ Phật giáo Việt Nam đầu tiên bị lưu đày ra khỏi nước sống lưu vong trước 1975 và một nhà lănh đạo Phật giáo bị khước từ sau 1975 qua cuộc bạo hành dẹp bỏ Tu viện Lâm Đồng Bát Nhă của tăng thân Làng Mai! Phải chăng trong từng mạng mạch tinh túy của đạo Phật, lưu vong cũng là một Công Án và khước từ cũng là một Công Án thiền tịnh giữa cuộc đời năo loạn hôm nay (?!).

Giải thưởng Ḥa B́nh Thế Giới xuất phát từ phía đạo Thiên Chúa vinh danh hiến tặng cho một tu sĩ thuộc hàng giáo phẩm cao cấp của Phật giáo là một quyết định trung thực và cao quư. Lịch sử tôn giáo đă có sự phân định hiển nhiên rằng, giữa hai tôn giáo theo Phật và Chúa, từ trong tín lư cơ bản, đă có sự bất đồng. Xa hơn nữa là quá tŕnh du nhập và truyền thừa các tôn giáo vào Việt Nam không thông suốt hay băo liệt giống nhau. Cho nên, tự trong ḍng lịch sử của đất nước Việt Nam, vốn đă thiếu sự tiếp cận, giao hảo, hỗ trợ và t́m hiểu nhau trọn vẹn giữa các tôn giáo ở quê nhà. Nay sang thế giới Âu Mỹ, phải cần đến một viễn kiến cao xa hơn ở tầm mức quốc tế, cả hai phía mới có dịp nh́n rơ nhau.

Giải thưởng Pacem In Terris dành cho TS Nhất Hạnh là một cái bắt tay đầy khích lệ giữa hai phía không phải là đạo hữu, thiện hữu mà là trí hữu của nhau; nghĩa là đón nhận nhau như những người bạn không phải v́ đồng dạo, cũng chẳng phải v́ t́nh thân nhưng bởi sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau.

Trang sách mở đầu khi nào cũng hay, cũng đẹp, cũng chỉnh chu… nhưng những trang tiếp theo cũng phải cần đến thiện tâm và thiện chí song phương của cả hai bên mới biến tôn giáo thành Đạo, thành Con Đường, để đi đến chỗ chân thiện chứ không phải là “pháo đài” lập nên để công kích, phê phán nhau qua “lỗ châu mai” của biên kiến và hư luận tầm thường.

Cuộc cách mạng truyền thông đại chúng đă giúp nhân loại và các quốc gia, tôn giáo, nhóm phái… có cơ hội và phương tiện bắc nên những nhịp cầu nối kết giữa hai bến bờ c̣n xa lạ. Nhịp cầu là phương tiện thiện xảo cấp thời giúp những phía khác biệt tiếp cận nhau, hiểu biết nhau hơn trong ṿng hiếu ḥa, tương kính, tương trợ và thân hữu. Thiền sư Nhất Hạnh là một trong những người tiền phong bắc nên nhịp cầu tâm linh Đông Tây. Sự thành công của Thầy đang được cộng đồng quốc tế công nhận và tán thưởng. Đó là một vinh dự cao quư cho Thầy, cho Tăng đoàn Làng Mai và cho Phật giáo Việt Nam.

Xin kính chúc mừng thiền sư Thích Nhất Hạnh và kính chia vui với tăng thân Làng Mai.

 

Thiền viện Quy Nguyên, Texas
Princeton Meditation Center tháng 10 - 2015

Trần Kiêm Đoàn
______

[*] Nguồn (Sources):
Thich nhat hanh won Pacem In Terris award 2015:


https://www.catholicmessenger.net/2015/10/thich-nhat-hanh-named-pacem-in-terris-winner/

http://qctimes.com/news/local/buddhist-monk-named-pacem-in-terris-winner/article_f8e5c73c-27d1-51a0-9f91-d850486365fe.html

http://www.qconline.com/news/releases/zen-master-named-pacem-in-terris-peace-and-freedom-award/article_7e2edaca-3e7d-506f-9ee1-2f59869bf4f2.html
 

 

tôn giáo - phật giáo

trankiemdoan.net