Trần Kiêm Đoàn

 

Rồng Ẩn Chùa Tre.

 

Xin mời đọc đôi ḍng lục bát của một tu-thi-sĩ hay thi-tu-sĩ; nghĩa là một tu sĩ làm thơ:

 

Thiên thu gối mộng nằm say

Gác chân lên ngọn cỏ may phiêu bồng

Nắng mai nhuộm suối mây hồng

Hoa xuân hé nụ bướm ong t́m về

 

Em đi trẩy hội đồng quê

Gót son vẽ một đường mê luân hồi

Ngh́n thu cuộc mộng trang đời

Kiếp nhân sinh ấy là lời chung riêng

 

Thiền sư khép cửa am thiền

Vẫn nghe đầu gió một miền u linh

Hàn long ẩn bóng thu ḿnh

Nguyệt kia chẳng chịu để b́nh minh lên

 

 

 

 

                                       Thơ và thư pháp Hàn Long Ẩn

 

 

Đó là một trích đoạn ngắn trong ḍng thơ thuần lục bát dài 300 câu làm nên thi phẩm Cát Bụi Đường Bay[1] của thi sĩ Hàn Long Ẩn – Đại đức Thích Thiện Long.

Trong truyền thống đạo Phật, thi ca và kinh văn có một phong thái ngôn từ rất gần nhau.  Những tư tưởng cao sâu, những trải nghiệm tỉnh giác, những suy niệm từ thực chứng cần được ghi dấu và chia sẻ qua phương tiện ngôn ngữ đậm tính nghệ thuật như kinh, như kệ, như thơ.  Phần lớn các danh tăng Trung Hoa, Nhật Bản, Việt Nam đều có làm thơ.  Thiền sư làm thơ cũng như đỉnh núi, suối khe vờn mây chiều, khói sớm.  Cá́ tâm vô trụ giúp cho ḍng thơ bay… bay.  Cái trí nhẹ nhàng thoáng đăng giúp cho ư thơ phiêu bồng không định hướng; v́ thật ra, có hướng nào là hướng “quy khứ lai từ” trong thinh không rỗng lặng đâu.  Bởi thế,  thơ trong cách viết hội ư của chữ Hán c̣n có ư nghĩa là ngôn ngữ cửa thiền.

Hàn Long Ẩn làm người ta bỗng nhớ Phạm Thiên Thư của một thời “Động Nam Hoa có thiền sư, đổi kinh lấy rượu tâm hư uống tràn”!  Ôi, cái “tâm hư” sao mà vi vu, phiêu hốt đến thế.  Nhẹ như bông mà phá được hết thảy tường cao, rào khóa phù trần!

            Trong thể thơ niêm luật, thơ lục bát dễ làm nhưng khó hay.  Người ta thường ví làm thơ lục bát cũng như nấu bún ḅ Huế hay mặc áo dài lụa trắng nữ sinh Đồng Khánh:  Ai nấu bún ḅ Huế cũng được. Nhưng nấu được một tô bún nước vừa trong, vị vừa thanh, chất liệu vừa đơn giản mà ngon tuyệt chiêu như bún ḅ Mụ Rớt th́ lại ít người đạt được.  Giới nữ ai mặc áo dài lụa trắng cũng được. Nhưng với nhân dáng thanh nhă, nét duyên e ấp, tà áo vờn một chút gió sớm sông Hương trên đường Lê Lợi dưới tàn long năo thơm xanh th́ dễ chi người nào, thời nào cũng có. Thơ lục bát dễ làm.  Ai có chút hiểu biết về ghép chữ, gieo vần đều làm được. Nhưng ư thô th́ thành thơ Mụ Đội; chữ nghĩa dễ dăi th́ thành vè; niêm luật cà kê th́ thành nôm na, nói lối. V́ thế, thơ lục bát thường là khung kiến vô h́nh phản chiếu bản lĩnh và tài hoa của người làm thơ.

            Hàn Long Ẩn chọn lục bát trường thiên cho toàn thi phẩm Cát Bụi Đường Bay là biểu tỏ một thái độ ung dung, nhẹ nhàng bước vào nghệ thuật thi ca đầy tự tin và đam mê.  Nhưng lục bát mới chỉ là mái chèo và con thuyền.  Chèo lượn nước và thuyền trôi theo ḍng cũng phải tùy duyên mà cặp bến.  Thơ lục bát của Hàn Long Ẩn mượt mà và đầy nhạc tính như tiếng vọng của cá nghe kinh.  Nhà thơ là tu sĩ nhưng hồn thơ trôi chảy phóng khoáng, tứ thơ phiêu lăng miên man, không e dè trong một giới hạn cảm xúc hay h́nh tướng nào cả.  T́nh yêu, t́nh đạo, t́nh đời… sống thực và có mặt đậm nét hay bàng bạc khắp nơi.  Nhà thơ không lẫn trốn hay “diệt” bất cứ một đối tượng cảm xúc nào hiện hữu mà thắm thiết nắm bắt và mỉm cười với tất cả.  Rồi từ đó, thơ như ngọn gió từ bi hóa giải hết thảy trùng trùng cảm xúc đầy biên kiến, xung đột của bể khổ.  Khi thơ biến giải như kinh th́ năng lực tỉnh thức và niệm lực tĩnh lặng sẽ gieo mầm hay ḥa tan trong biển an ḥa của từ bi và trí tuệ.  Hồn thơ lai láng.  Đường tu thanh tịnh.  Khi thơ là lời kinh, thơ sẽ chuyển hóa thành phương tiện thiện xảo của biến pháp giới; không chấp, không cầu, không dính mắc, không t́m về một miền trú xứ nào cả.  Thơ tự do ung dung bay đi. Tùy duyên mà hóa độ như bước chân phiêu lăng của thiền sư xuống núi.

            Lật một trang trong Cát Bụi Đường Bay, bắt gặp câu thơ: “Hàn long ẩn bóng thu ḿnh…” làm khách thơ liên tưởng ngay tới ngôi chùa Thiên Trúc[2] trên đường số 7, thành phố San Jose, tiểu bang California mà thầy Thiện Long vừa mới đặt chân đến.  Phải chăng Hàn Long Ẩn muốn… đại ẩn khi về với ngôi chùa tân tạo từ một ngôi nhà cũ ở ngay giữa ḷng phố thị.  Nơi đây không có núi cao, mây trắng, đồi thông mà chỉ có con người và cuộc sống đờ́ thường.  Thi ca và tâm đạo có phát huy được chăng khi nhà thơ vào đời và thiền sư xuống núi?!  Nếu đời thường an nhiên th́ tâm là đạo – b́nh thường tâm thị đạo – th́ phải băn khoăn làm chi bến nọ, bờ kia. Khi hồn thơ thăng hoa và tâm bồ đề kiên cố th́ chốn lâm tuyền hay nơi phố chợ cũng đều là một  suối nguồn tịch lặng an ḥa.

            Ước mong Thiên Trúc sẽ sớm trở thành một chốn tu học đầy an lạc cho những người có tín tâm.  Và dưới bóng thiền môn, tại sao Thiên Trúc sẽ không là nơi đàm đạo thi ca, thưởng ngoạn nghệ thuật, tham vấn về đời sống tâm linh cho những người có chút duyên thơ, duyên nợ, duyên đời khi nhà thơ Hàn Long Ẩn cũng là một tay thư pháp tài hoa và là một Thạc sĩ Tâm lư học.

            Thi sĩ Hàn Long Ẩn, tu sĩ Thích Thiện Long và ngôi chùa Thiên Trúc là một hợp duyên đượm nhuần tính Thiện giữa Thung Lũng Hoa Vàng[3].

                                                                                   

                                            San Jose, ngày viếng chùa Thiên Trúc tháng 3-2010.

                                                                                     Trần Kiêm Đoàn          

           

           


 

[1] Cát Bụi Đường Bay.  Thơ Hàn Long Ẩn.  Tôn Giáo xuất bản năm 2009.

[2] Chùa Thiên Trúc: 10833 S 7th St.  San Jose, CA 95112

[3] Thành phố San Jose, California c̣n được người Việt gọi  tên là “Thung Lũng Hoa Vàng”

 

 

 

Trankiemdoan.net