Nguyễn Viết An Ḥa

 

Xin lỗi mùa xuân 

 

 “ Tuổi trẻ là mùa xuân của xă hội

  (Tặng các em  học sinh trường THPT Pleiku, Đặng Huy Trứ của tôi)

 

 

 

 

Làm sao tôi có thể quên được những nghĩ suy, cảm xúc lúc mới lên phố núi Pleiku:

Được chắp cánh trong nhà trường Cách mạng,

 Một sớm mai Xuân tôi rời Huế thân yêu.

 Vali nặng bởi chứa đựng rất nhiều.

 Niềm tin nhiệt t́nh ước mơ nguyện vọng...

 Ơi Gialai-Kontum hè như mùa đông.

 Mây xuống thật thấp vờn trên đồi thông.

 Cơn mưa giữa mùa vỡ ̣a xuống phố.

 Chợt nhớ người yêu thoáng chút bâng khuâng...”

 

Đời thầy giáo của tôi bắt đầu từ những ngày hè đó. Đă 34 năm và không dưới hàng trăm lần nhận hoa cùng những lời chúc mừng dịp Xuân về hoặc 20.11, sao lần nào tôi cũng thấy cay cay nóng nóng mắt mũi.. Những bông hoa hồng kèm theo lời chúc thân thương trước sau như một của các em học sinh thường làm tôi chạnh ḷng. Và tôi đă say sưa đọc không biết bao nhiêu lần những bài thơ đỏ, xanh, vàng... để tạ ḷng các em thân yêu qua bấy nhiêu năm...

Đường lên Gialai mùa xuân

Hoa quỳ vàng rực trắng rừng bông lau

Bảy trăm thước ở trên cao

Nối trời đât, những v́ sao t́nh người

Có em đi giữa cuộc đời

Đâu vùng xuôi ngược cũng trời quê hương...  ( Lên núi)

 

C̣n đám học tṛ người dân tộc khi nghe tôi đọc bài đó th́ đă to nhỏ rằng thầy nói tiếng kinh rất sỏi.! Trời đất, các em lâu nay cứ tưởng tôi là người dân tộc.        

Biết bao buồn vui trong cuộc đời thầy giáo. Tuổi xuân tôi gắn liền “Thời xa vắng”: Nhà trường - nhường trà, thầy giáo - tháo giày, giáo án - dán áo.v.v.. Cái thời mà Cửa hàng Mậu dịch ghi thông báo: “Hôm nay có bán thịt (cho) giáo viên"

Thiếu thốn, gian khổ và... đau khổ như vậy nhưng chúng tôi vẫn sống rất vui. Khu tập thể GV của trường đă phong cây mít danh hiệu “chiến sĩ thi đua” cấp tỉnh v́ cứu đói cho chúng tôi hơn 10 năm trời. Đêm đêm chong đèn soạn bài, chấm bài đen cả lỗ mũi. Ngày ngày lên lớp, dỗ nhiều hơn dạy, dắt học tṛ đi lao động, sinh hoạt Đoàn, Hội, viếng nhà HS v.v.. Và tôi đă nói thật: “ Phải ăn bận đàng hoàng sạch sẽ. Mà bụng cồn cào củ sắn củ lang. Thiên hạ ngợi ca thầy giáo thiêng liêng. Mà mỉa mai giáo chức là giứt cháo!”

Nhưng sá ǵ. Tuổi xuân thầy giáo- tôi vẫn vui với t́nh yêu, bè bạn, cuộc sống suốt 15 năm ở Tây Nguyên. Cây mít già trong khu tập thể trường-người chiến sĩ thi đua ấy, đă cho chúng tôi mỗi năm không dưới một trăm trái để chế biến 9 món ăn hợp khẩu vị...đói. Những nồi canh “toàn quốc” lung linh vài váng mỡ không làm cho bụng mấy thầy Vưu, Phùng, Phiến,... no ḷng. Nhưng chúng tôi vẫn tươi trẻ, vẫn như chim ca hát giữa mùa xuân, vẫn như hoa phơi sắc giữa trời hồng, ḷng rạo rực thấy tràn trề sức sống...

 

 

Và rồi, cũng đến lúc tôi phải xuống núi về với Huế yêu thương.

Mới đó đă 15 năm Huế ơi.

Xa em từ thuở biết yêu đời.

Một điệu Hành vân ôi da diết.

Bao lời Lưu thủy nhớ chơi vơi.

Trường tiền soi bóng ḍng Hương biếc.

Vỹ dạ nghiêng ḿnh Cồn hến vơi.

Ngày đi Mẹ dặn 5 năm nữa...

Nay đă 15 năm rồi Mẹ ơi...

 

Về ở Huế, tôi như kéo màn sang một cảnh khác của vở kịch cuộc đời.

Những năm 90 của thế kỷ trước, đất nước bắt đầu vào Xuân, thay da đổi thịt và người thầy giáo tôi cũng đổi thịt thay da. Lương bổng cũng không c̣n là duy tâm, đời thường cũng đă coi trọng nghề giáo, thầy giáo. Thi vào ĐHSP không c̣n là chuyện chuột chạy cùng sào nữa. Nghe đâu có một số GV đă thành lập “CLB quí tộc” (thu nhập 10, 15 triệu ngoài đồng lương hàng tháng). Trong khi đời sống GV đang đi lên th́ dường như giáo dục đang có chiều hướng đi xuống!...

Quá cái tuổi “tri thiên mạng”, h́nh như con người thầy giáo tôi không c̣n Xuân, c̣n “lửa” nữa. Từ một góc nh́n nào đó, tôi đă vô t́nh góp phần làm cho cái chiều hướng đi xuống kia nhanh hơn. Tôi đă có lỗi không nhỏ với các học tṛ thân yêu của ḿnh. Tôi đă phụ ḷng tin yêu của các em - mùa Xuân của xă hội.

Việc đưa CNTT vào dạy học đang trở thành một phong trào rầm rộ khắp cả nước, đâu phải là chuyện khó khăn không làm được đối với môn Văn. Thế mà tôi cứ nại cớ... mất cái duyên, cái hồn của người thầy, mất cái nét đẹp truyền thống của phấn trắng bảng đen.. nên khư khư không chịu ứng dụng. Thế là giờ tôi dạy thiếu sự tŕnh diễn của máy tính hiện đại có những màn bay lượn ngoạn mục của con chữ và h́nh sặc sỡ giúp các em vui mắt..

Ngày xưa khi c̣n Xuân, c̣n “lửa”, tôi đă cỡi “con ngựa già của Chúa Trịnh” vượt cả chục cây số ngàn băng rừng lội suối về các làng dân tộc thăm gia đ́nh học sinh, vui từng củ sắn củ lang, từng thưởng thức món mắm chuột... để làm công tác chủ nhiệm. Thế mà nay, có cả chiếc Honda doi moi, nhà HS chỉ đi mươi phút, mà suốt năm tôi chẳng biết các em ở đâu, nhà cửa thế nào.. Trước đây, giờ sinh hoạt CN có bao giờ đủ cho tôi đâu. Nào là xem xét việc cũ, bàn việc mới. Nào là thầy hát, tṛ ḥ vui chơi. Nào là tâm t́nh như anh em.v.v.. C̣n bây giờ, tôi đă bị lây cái bệnh của một số thầy cô giáo trẻ ngáp dài ngáp ngắn chống...lụt trong giờ CN.

Thời tuổi trẻ, tôi dành nhiều thời gian đầu tư cho việc đọc và soạn giáo án. Tay c̣n khỏe nên viết nhiều, viết dài. Giọng và phổi c̣n tốt nên nói suốt cả buổi không bể, không mệt (cũng có khi nói dài, nói dai, nên nói dại.. làm giáo án khét lẹt). C̣n bây giờ, tôi đă học được kinh nghiệm các đàn anh-và nhiều đàn em: Tinh giản. Tinh giản đến mức tối giản theo phương châm: càng soạn càng ngắn. Và như thế giờ dạy rất tùy hứng, tràn lan, các em sẽ ngợp trong mớ kiến thức bề bộn hoặc không đọng được ǵ cả. Tội cho các em.

 Càng lớn tuổi con người ta càng khó tính. Biết vậy mà tôi vẫn cứ khó chịu chứ không chịu khó trước một số hiện tượng hơi bất thường của học sinh. Có em tóc nhuộm màu, có em tóc lởm chởm. Lại có em mặc quần không nịt, đi dép Nhật v.v.. Tôi phải mất nhiều phút để la rầy, có khi quát mắng nữa. Một hôm có 3 em mắc 3 lỗi khác nhau. Tôi kêu lên đứng hàng ngang trước lớp để phê b́nh. Tôi hỏi em bên trái: Sao em nhuộm tóc? Em thứ 2 trả lời: “Thưa thầy em có nhuộm tóc đâu?” Tôi nh́n nó và quát: Thầy chưa hỏi em! Tức khắc đứa thứ 3 đáp: Dạ, em chưa nói ǵ cả ạ. Cả lớp cười rộ lên, tôi càng bực ḿnh v́ cái bệnh con mắt quái ác. Thế là giờ học đó hỏng bét...

Các em học sinh của tôi ơi, những mùa xuân của tôi ơi, c̣n rất nhiều, rất nhiều lỗi của thầy nữa trong thời gian qua. Tiếc quá, tuổi tác và bao nhiêu hệ lụy cuộc đời đă làm thầy mất...lửa, mắc những sai sót không nên có trong việc dạy dỗ các em. Thầy dạy em biết yêu văn học, là yêu đời yêu cuộc sống đấu tranh. Thế mà thầy lại không thể đấu tranh với chính ḿnh để giữ măi ngọn lửa nhiệt t́nh tuổi trẻ năm nao, giữ măi mùa xuân cuộc đời... Ḷng thầy bỗng rưng rưng. Bông hồng và những lời chúc mừng của các em thầy vẫn nhận, nhưng ... Thưa em mùa xuân, thầy có lỗi.!

 

Huế tháng Hạ năm 2011

Nguyễn ­ Viết An Ḥa         

(GV Trường PTTH Pleiku  1976-1990.

Trường THPT Đặng Huy Trứ, TT Huế từ 1991- nay)

 

______________ 

 

** Nguyễn Viết Kế, 15 Lư thái Tổ, P. An Ḥa, Thành phố Huế   

ĐTDĐ: 0905 238 471


 

thơ văn thân hữu

trankiemdoan.net