ẤM NGHI HƯNG, TRÀ THẠCH HÃN
Trần Kiêm Đoàn

Đêm như một tấm màn mỏng của bóng tối. Gặp
người tri kỷ, đêm dài qua nhẹ như sương.
Tiếng gà gáy sáng từ trong xóm lại cất lên.
Một đời vua Nguyễn đi qua nhưng tiếng gà vẫn
thế. Tiếng gà cũng nhắc nhở hương trà buổi
sớm mai. Phạm Xảo vốn đã quen với quán tính
lâu ngày, sau tiếng gà vừa dứt, ông đứng dậy
nhóm lửa pha trà.
Trí Hải ngạc nhiên một cách đầy thú vị với
bộ khay trà cổ nhưng chưa bao giờ được bày
ra. Một cái ấm cổ có hình một con ngựa, một
bên có con khỉ đứng nhìn tổ ong. Trí Hải
nhìn say sưa cái ấm cổ và buột miệng:
- Mã thượng phong hầu?! (Con ngựa ở trên con
ong và con khỉ).
Phạm Xảo đắc ý, trả lời:
- Khen cho con mắt tinh đời! Đúng vậy, hoàng
thân ạ. Đây là một ấm trà tử sa Nghi Hưng
tối cổ. "Mã thượng phong hầu" là một câu chỉ
để gọi tên ba con vật trên ấm trà, nhưng đấy
là một lời chúc ngắn gọn mà cao sang, đầy
khí thế của con nhà tướng ngày xưa.
- Tử sa? Tôi chỉ biết Nghi Hưng là một huyện
thuộc tỉnh Giang Tô, gần Thượng Hải. Ở đó có
một thứ đất sét rất mịn, chứa nhiều thạch
anh và nhiều chất thiên nhiên đặc biệt khác
nên được dùng làm ấm trà không tráng men nổi
tiếng vào bậc nhất trong nghệ thuật chế tạo
ấm trà của Trung Hoa. Nhưng tử sa là gì?
- Tử sa là cát tím. Ấm trà làm tại Nghi Hưng
có ba màu chính là màu vàng sậm (màu gan gà),
màu đỏ sậm (màu da chu) và màu nâu thẫm ngã
đen (tử sa). Ấm trà chúng ta đang dùng đây
thuộc lọai song ẩm, dùng cho hai người uống.
Lục Vũ trong sách Trà Kinh và cổ nhân viết
về trà đã ca tụng ấm tử sa Nghi Hưng có
nhiều ưu điểm như: Giữ được hương và vị trà
gốc, bình trà dùng lâu chỉ chế nước không
cũng ra mùi trà, không bị nứt vì thời tiết
quá nóng hay quá lạnh, chế nước nóng bao
nhiêu khi cầm ấm trà cũng không bị phỏng tay,
bình dùng càng lâu càng lên nước bóng lộn
rất đẹp. Và, đặc biệt hơn tất cả là cao trà
tụ hội ngày một dày quanh thành ấm bên trong.
Trí Hải vui thích một cách tươi mát:
- Hay lắm, huynh ạ. Nhưng lâu nay huynh dấu
trà cụ và ấm trà này ở đâu?
Phạm Xảo cười thích thú:
- Bí mật, bí mật! Sự nghiệp một đời làm
tướng chỉ còn cái bình rượu sứt vòi đã đọan
tuyệt và cái ấm trà nhếch nhác nầy thôi.
Lịch sử bình rượu sứt vòi thì hoàng thân đã
biết. Còn cái ấm trà Nghi Hưng nầy là "chiến
lợi phẩm" duy nhất còn lại sau trận Rạch Gầm.
Trên đường tháo quân đang bị truy đuổi rất
gấp, chủ tướng Nguyễn Ánh và cận tướng Phạm
Xảo phải lánh vào chòi canh trong một đêm
trăng. Thèm một hơi thuốc, khao khát một
hương vị trà nhưng chẳng kiếm đâu ra. Chính
lúc đó, cái ấm trà tử sa Nghi Hưng nầy đã
cho một bình trà nóng thoang thoảng hương vị
trà thơm mà không cần tới một cọng trà.
- Tuyệt quá! Gian khổ có khi là một bài thơ
không lời.
- Hay nói ngược lại, bài thơ không lời hay
nhất thường đến từ những phút giây gian khổ
nhất. Chính sự gian khổ thành anh hùng ca đã
giúp nhân vật lịch sử kiên trì Nguyễn Ánh
thắng được nhân vật lịch sử anh dũng Nguyễn
Huệ.
- Như thế có nghĩa là chỉ có nhân vật Nguyễn
Ánh mới chịu đựng nhiều gian khổ trong cuộc
tương tranh thôi sao?
- Quang Trung và Gia Long đều thấm đòn gian
khổ. Nhưng trong gian khổ, nhiều tướng tài
của Quang Trung trở thành nghịch tướng trong
khi tướng giỏi của Gia Long vẫn một dạ trung
thành.
- Như tướng quân Phạm Xảo?
- Tôi chỉ là một kẻ trung thành với chính
mình.
- Thế nghĩa là sao?
- Tôi không sống và hành xử theo nếp sống
bầy, đàn. Tôi chiến đấu cho ngọn triều
Nguyễn Ánh vì chỉ đơn giản là "ăn cây nào
rào cây ấy". Nhưng cái chí của tôi chỉ thuộc
về lẻ phải trong tâm niệm làm một người ngay
thẳng như lời thầy tôi dạy lúc lên đường.
Tôi cảm phục sự can trường của nhân vật
Nguyễn Ánh, nhưng cũng tôn sùng sự dũng liệt
của nhân vật Nguyễn Huệ. Vì trung thành với
chính mình nên cuối đời tôi vẫn là tôi. Hai
bàn tay trắng nhưng đầy ắp một vũ trụ của
niềm vui. Niềm vui của lòng son sắt không
bao giờ phản bội chính mình. Và, tôi nghĩ
rằng, đấy cũng chính là đạo lý của con nhà
tướng trong thiên hạ xưa nay.
- A, hay quá! Không ngờ bao năm qua tôi sống
bên dãy Trường Sơn trùng điệp mà cứ ngỡ mình
sống bên hòn non bộ. Vậy thì hôm nay huynh
mang ấm trà "đế vương" này ra dùng là có ý
gì?
Phạm Xảo nhắm mắt, nắm hai bàn tay mình vào
nhau, ép lên ngực, nói một cách trang trọng:
- Để mừng cho một lời hứa đã giữ trọn. Và
cũng để nghênh đón một nhân vật đối ẩm thứ
nhì sau ngày nhân vật đối ẩm thứ nhất không
còn nữa.
- Không dám khách sáo nhưng thật là vạn hạnh.
Thế hôm nay huynh sẽ chiêu đãi với loại trà
gì vậy?
- Vẫn là trà Thạch Hãn.
- Trà Thạch Hãn? Tôi chưa nghe bao giờ.
- Thạch Hãn là mồ hôi của đá. Tuy không dùng
đến, nhưng ấm trà tử sa Nghi Hưng nầy vẫn
được ninh trong một lọai trà thơm mỗi tháng
hai lần để lớp cao trà trong ấm mỗi ngày một
thuần vị và dày hơn. Khi gặp ngày đại hỷ,
đại cát như hôm nay thì đem ra dùng. Tinh
hoa của trà đã thấm vào trong vách ấm và lớp
cao trà trong ấm ví như những giọt mồ hôi
của đá sẽ cung cấp một vị trà độc đáo gọi là
Thạch Hãn Cao Trà.
Tuy đã quen với mọi hình thức ăn uống cao
lương mỹ vị, cực kỳ xa hoa trong nếp sống
cung đình, Trí Hải vẫn chưa bao giờ biết
được cái hương vị của "Thạch Hãn Cao Trà"
như thế nào. Trí Hải thu hết sức chú ý và mở
rộng cảm nhận khi ấm trà đầu tiên đặt trước
mặt hai người.
Mùi thơm nhè nhẹ như từ một cõi mơ hồ thoảng
đến làm Trí Hải cảm thấy những luồng suy
nghĩ trong đầu mình dừng lại. Lòng dâng lên
niềm vui và cảm giác bình an thoáng hiện. Im
lặng. Theo dấu ra hiệu của Phạm Xảo, cả hai
người cùng nâng chén trà. Trí Hải đột ngột
dừng lại vì Phạm Xảo chỉ đưa chén trà lên
môi nhưng miệng vẫn ngậm kín. Phạm Xảo chỉ
chạm thành tách trà vào môi và từ từ đặt
chén trà về lại vào khay. Trí Hải làm theo.
Cảm nhận luồng hơi ấm từ chén trà trong tay
truyền vào môi. Phạm Xảo nói gọn lỏn:
- Ấm.
- Ấm miệng?
- Cửa khẩu đóng kín. Đang ngủ. Thức nó dậy
bằng hơi ấm.
Chén trà vẫn còn bốc khói lại được đưa lên
miệng. Phạm Xảo nâng lên gần mũi, hít một
hơi dài. Trí Hải làm theo. Hương trà thơm
lâng lâng chạy vào đôi cánh mũi. Trí Hải cảm
nhận như trí óc mình được đánh thức. Đôi mắt
long lanh dõi tìm đốm sương trong bóng tối.
Phạm Xảo lại nói gọn lỏn:
- Thức.
- Thức gì?
- Cửa khứu giác đóng kín. Đang ngủ. Thức nó
dậy bằng hương trà.
Chén trà lại được đưa xuống. Nửa chừng lại
cầm lên. Phạm Xảo lên tiếng lần thứ ba, cũng
cộc lốc và dứt khoát như lệnh ra quân :
- Uống.
- Uống như bình thường?
- Xin mời.
Nhấp chung trà vào miệng, Trí Hải có thể
theo dõi được dòng trà thơm nóng đầu tiên
chạy vào thân thể mình. Mùi trà hoang dại
phảng phất một loài hoa mơ hồ không tên tuổi.
Tuần trà thứ hai, Trí Hải bắt đầu nhận ra vị
trà. Vị chát nồng nàn đầu lưỡi nhẹ dần và
biến thành vị ngọt êm ả trong cổ họng. Tuần
trà thứ ba, Trí Hải cảm thấy cả người nhẹ
lâng lâng. Hơi trà như chất men chạy vào
mạch sống. Cả hai lim dim nhìn vào sự lắng
đọng trong chính mình...
Phạm Xảo khoát tay:
- Mãn trà.
Tiếng gà gáy lại. Có chút đùa vui vừa nhóm
lên trong tòa nhà hiu quạnh của hoàng thân
chủ quản Thái ấp. Phạm Xảo vui vì đã giữ
tròn lời hứa và được sống thật, sống ra
ngoài lớp vỏ của một loài ốc mượn hồn. Trí
Hải vui vì tin rằng mình sẽ thấy được mình
với những con người rất thật đang có mặt ở
chung quanh.
Trần Kiêm Đoàn
(Trích trong truyện dài "TU BỤI" sắp xuất
bản)