Trần Kiêm Đoàn

ĐÊM GIAO THỪA VỚI NỮ THẦN TỰ DO... NGHÈO

Christmas Eve.  Chiều Giáng sinh.  Chiều truyền thống của các nước phương Tây sao mà giống như không khí chiều 30 Tết của Việt Nam... đến thế!  Mọi công việc làm ăn của đời sống thường ngày tạm gác qua một bên.  Không khí đoàn tụ về lại trong từng mái ấm gia đ́nh. Tâm hồn con người quay về lại với nhau.  Trong những góc riêng của mỗi tấm ḷng có một cái ǵ đó rất chung không nói được bằng lời.  Có vẻ như đấy là sự im lặng thiêng liêng đầy chiêm bái.  Cũng có vẻ như từng đợt sóng âm thanh bay quanh đỉnh nhọn cao vút của những cây thông Nô En.  Có chăng là tiếng lặng của Tâm Tưởng; của Silent Night – Đêm Thánh Vô Cùng...

Chiều Giáng sinh tại miền Bắc California, đă 4 giờ 30, nghĩa là chỉ c̣n 30 phút phù du nữa thôi là tôi có quyền phủi tay thong dong về nhà dự bữa cơm chiều sum họp Giáng sinh với gia đ́nh.  Giáng sinh không c̣n mang ư nghĩa là một ngày lễ hội tôn giáo mà đă trở thành một ngày lễ truyền thống tưng bừng lớn nhất trong năm tại các nước Âu Mỹ ngày nay. Nhưng một báo cáo mới vừa chuyển tới. Tôi là người cuối cùng trong ngày của nhóm trực “Ứng phó khẩn cấp” (Emergency Response) thuộc cơ quan CPS đến phiên phải thụ lư hồ sơ.  Đây là một hồ sơ mới, yêu cầu ứng phó tức khắc để điều tra khẩn cấp về trường hợp trẻ con của một gia đ́nh đang bị lâm nguy.

CPS là tên viết tắt ba chữ đầu của Cơ Quan Bảo Vệ Trẻ Em (Children’s Protective Services).  Đây là một cơ quan bảo vệ trẻ em có mặt trên toàn 50 tiểu bang của Mỹ nên hầu hết quần chúng Mỹ đều biết “CPS” là ai.  Giới cha mẹ hay người giám hộ đàng hoàng, có trách nhiệm với con cái th́ coi CPS là một cơ quan cần thiết và giúp ích rất lớn cho sự ổn định gia đ́nh và xă hội.  Giới phụ huynh bê bối th́ coi CPS là thế lực đầy “nanh vuốt” của nhà nước.  Nó chuyên gây khó dễ cho phụ huynh.  Nó bắt trẻ con “bị hành hạ ngược đăi” (child abuse) ra khỏi gia đ́nh, rồi đưa vào trung tâm Bảo vệ Thiếu nhi (protective custody) bất chấp phản ứng của cha mẹ hoặc chính nạn nhân.           Trời Cali mùa Đông chưa tới 5 giờ chiều đă tối. Tôi xách cặp hồ sơ, lái xe công lên đường đến nhà “khách hàng” là nơi bị báo cáo có trẻ em đang bị ngược đăi và lâm nguy.

Gia đ́nh “nguy hiểm” nầy ở trong một khu chung cư rộng lớn có cả ngh́n đơn vị gia cư.  Đến ngay căn chung cư có địa chỉ ghi trong báo cáo, tôi gơ cửa đến lần thứ ba mà vẫn không có ai trả lời.  Sống ngón tay nhức buốt v́ lạnh và sức va chạm vào thành cửa.  Rơ ràng tiếng căi vă của người lớn từ trong nhà vọng ra vừa im bặt.  Bỗng có tiếng trẻ con khóc thét lên và tiếng người lớn nói khẽ “suỵt, suỵt” để trấn áp tiếng khóc.  Lần nầy, tôi mạnh dạn gơ lên khung cửa liên tiếp với chùm ch́a khóa trong tay.  H́nh như không c̣n giữ măi im lặng được nữa, một khuôn mặt đàn ông đỏ gay, râu ria tua tủa, đôi mắt trợn trừng dữ dằn ló ra sau khung cửa mở hé và hỏi như nạt nộ:

- Ai đó?

- CPS của Sacramento.

Tôi vừa trả lời vừa đưa thẻ hành sự cho người đối diện.  Gă đàn ông vừa nghe 3 chữ CPS đă vội hét lên:

- Hả?! Cũng lại tụi CPS ngu ngốc đến quấy rầy chúng tao nữa sao.  Chúng mầy định giở tṛ khỉ gió ǵ mà làm ồn lên thế?

Tôi vẫn giữ vẻ ôn tồn và lịch thiệp nói với người đàn ông:

- Thưa ông, cơ quan CPS chúng tôi nhận được báo cáo rằng, trẻ con trong nhà nầy đang bị quên lăng, ngược đăi v́ chúng nó đang đói và lạnh mà không có thức ăn trong nhà và không có máy sưởi...

Không chờ tôi nói hết lời, người đàn ông đă nóng nảy mắng át đi bằng một loại tiếng Anh thô bạo, sặc mùi hè phố với những chữ chửi thề “F..., B..., S...” liên tục:

- Mẹ kiếp! Đứa nào báo cáo ba cái thứ chó đẻ nầy thế?  Toàn là một mớ báo cáo láo khoét ngu xuẩn.  Chúng tao nuôi nấng trẻ con trong nhà nầy rất tuyệt vời. Chúng tao là một gia đ́nh hạnh phúc. Tất cả trẻ con đều sung sướng. Chẳng có ǵ sai trái để tụi CPS chúng bây chỉa mơm vào đây cả. 

- Thưa ông,  tôi chưa kết luận là báo cáo đúng hay sai ǵ cả.  Tôi đến tận đây là để xem xét t́nh h́nh và làm sáng tỏ về báo cáo trẻ con trong gia đ́nh nầy có thật sự bị ngược đăi và hành hạ hay không.  Tôi đang làm việc, đang thi hành nhiệm vụ, thế thôi.

Người đàn ông lại hét tướng lên, lần nầy chỉa thẳng vào mặt tôi, ông ta tưởng lầm tôi là người Trung Hoa:

- Con mẹ nó! A, cái thằng Tàu ngu dốt dám cả gan qua xứ Mỹ nầy dạy chúng tao phải nuôi con như thế nào cho đúng, hả?!

Liền sau phản ứng quyết đấu của người đàn ông, có khuôn mặt một người đàn bà tóc nâu, da trắng hiện ra sau khung cửa mở hé.  Đôi mắt to, mở lớn đầy hoang mang và sợ hăi.  Một phần khuôn mặt ẩn sau cánh tay hộ pháp của người đàn ông, người đàn bà ra giọng can ngăn:

- John, câm miệng lại. Này, cái ông... ông ǵ đó CPS,  chẳng có ǵ sai trái tại gia đ́nh nầy cả.  Chẳng có ǵ để CPS dính líu vào đây cả.

Tôi đă quá quen với “thực tế chiến trường” nên những lời nạt nộ thô bạo của người đàn ông hay lối giải thích vu vơ của người đàn bà chẳng có giá trị ǵ cả.  Thản nhiên, tôi lên tiếng:

- Thưa bà, tôi đang làm nhiệm vụ là điều tra xem những điều báo cáo có đúng hay không.  Bà yên tâm, nếu thực sự chẳng có ǵ sai th́ tôi đóng hồ sơ lại mà thôi.

Người đàn bà lên giọng khó chịu:

- Thế th́ ai báo cáo những điều ngu ngốc nầy?

Tôi trả lời như cái máy thu băng:

- Theo luật, tôi không được phép tiết lộ danh tánh hay ai là người báo cáo.

Người đàn bà vẫn khăng khăng, có vẻ như đang t́m kế hơan binh:

- Tôi biết điều đó.  Nhưng rất tiếc bây giờ là chiều Giáng sinh.  Chúng tôi đang bận rộn lo cho buổi cơm chiều sum họp gia đ́nh.  Ông có thể trở lại gặp chúng tôi vào khi khác vậy.

Tôi biết giới hạn trách nhiệm của ḿnh nên trả lời ngay:

- Tôi rất tiếc là không thể hoăn.  Tôi phải thi hành luật pháp và bắt đầu việc điều tra của tôi ngay bây giờ.

Người đàn bà hỏi nhanh:

- Điều tra như thế nào?

- Kiểm tra xem trong nhà bà có đủ thức ăn đầy đủ và có máy sưởi ấm cho trẻ con hay không?

Người đàn bà trở nên đanh đá:

- Trát ṭa án xét nhà đâu?

Tôi chỉ vào tập hồ sơ báo cáo CS248, trả lời:

- Đây.  Theo luật pháp liên bang, báo cáo nầy là trát ṭa khẩn cấp.

- Đấy không phải là trát ṭa án hợp lệ.

- Nếu nghi ngờ, bà cứ gọi ngay số khẩn cấp  911...

Người đàn ông và người đàn bà quay nh́n nhau ra vẻ bối rối.  Bỗng người đàn ông tiếp tục đẩy mạnh chiến thuật tấn công “biển người” bằng cách đẩy người đàn bà ra phía trước và gào lên:

- Ê, thằng Tàu kia.  Cút ngay!

Tôi vẫn thản nhiên yêu cầu gặp trẻ con và kiểm chứng những chi tiết trong báo cáo.  Thái độ không nao núng của tôi làm gă ta điên tiết thêm và gào to hơn:- Không thể được... Không thể được!  Cút.  Cút ngay lập tức!  Hay là... hay là, nh́n đây...

Và gă ta đưa bàn tay phải lên, chỉa thẳng ngón tay trỏ và ngón tay giữa, co các ngón tay khác lại để làm thành dấu hiệu của khẩu súng ngắn.  Rồi gă ta đưa khẩu súng tưởng tượng lên mang tai của ḿnh và miệng phát ra âm thanh nổ súng đe doạ:

- Păng... păng!

Đến nước nầy th́ tôi chỉ c̣n cười nhạt và quay ra xe.  Tôi gọi số đặc biệt của đội cảnh sát tuần tra và yêu cầu họ đến ngay địa điểm tôi đang làm việc để giúp bảo vệ an toàn.

Khi quay lại chổ cũ, tôi thấy cửa nhà của đơn vị chung cư đóng kín im ỉm khi hai chiếc xe cảnh sát chớp đèn chạy tới chưa đầy năm phút sau đó.

Hai nhân viên cảnh sát một nam, một nữ thay nhau gơ cửa nhưng vẫn không có tiếng trả lời.  Bỗng có tiếng trẻ con khóc thét lên từ phía trong nhà vọng ra.  Hai nhân viên cảnh sát trao đổi với nhau và quyết định tung cửa bước vào.  Người đàn ông cố làm một cử chỉ phản kháng nhưng đă bị cảnh sát ra lệnh đứng yên để xét vũ khí trong người và giấy tờ.  Không mất th́ giờ lâu để sảnh sát nhận ra rằng, gă đàn ông thô lỗ kia là một tội phạm đang đang trốn lệnh bắt giam.  Lập tức, gă ta bị c̣ng tay và dẫn ra xe chở vào nhà giam.  C̣n lại người đàn bà và bốn đứa con nhỏ trong căn nhà mờ tối.  Trời lạnh gần độ đông đá bên ngoài mà bên trong nhà vẫn không có sưởi. Cả mấy mẹ con trùm chăn nằm co ro quanh cây thông giáng sinh đặt ngay giữa pḥng khách.  Những đôi mắt kinh hăi nh́n tôi chờ đợi khi tôi tiến lại gần và lên tiếng với bà mẹ:

- Xin lỗi, bà có phải là Jean Turner không?

Người mẹ trả lời không do dự:

 - Vâng.

- Sandy, Alex, Ron và Amy là con của bà đang nằm trong chăn đây phải không?

- Vâng, vâng... .

- Người đàn ông vừa bị bắt có phải là chồng bà và cha của mấy đứa nhỏ nầy không?

Người đàn bà lưỡng lự, rồi hạ giọng trả lời:

- Không. Anh ấy không phải là chồng tôi và cũng không phải là cha của đứa nhỏ nào đây cả.  Anh ta chỉ là bạn trai của tôi thôi.

- Bạn trai ở trong nhà hay đến viếng?

- Anh ta ở riêng.  Nhà cửa tại đâu tôi không biết.  Thỉnh thoảng anh ấy mới đến đây chơi thôi.

Cuộc thẩm tra bước qua giai đoạn nghiêm trọng khi tôi yêu cầu người mẹ chứng minh là có đủ đồ ăn cho trẻ con.  Người đàn bà chui ra khỏi mền, run lập cập v́ lạnh và bị mất tinh thần v́ thực tế trong nhà chẳng c̣n thức ăn nào cho trẻ con và người lớn.  Mặc cho người đàn bà lắp bắp t́m cách giải thích loanh quanh, nhưng theo luật, trước hết tôi đến kiểm tra tủ lạnh đựng thức ăn và đồ uống.  Cái tủ lạnh vẫn chạy nhưng các ngăn đều trống trơn.  Trong ngăn đá chỉ có mấy chai nước lạnh đă đông cứng thành đá.  Tôi tiếp tục kiểm tra các tủ đựng thức ăn quanh bếp, nhưng chẳng có một món đồ ăn nào c̣n sót lại.  Người mẹ với chiếc mền nhỏ quàng quanh người cho đỡ lạnh, liên tục nói tới những nguồn thực phẩm hứa hẹn sẽ có do hàng  xóm, bà con hứa sẽ mang đến.

Đă 9 giờ tối.  Người mẹ như đă có kinh nghiệm từ trước, liếc mắt nh́n vào xấp giấy tôi vừa kư.  Nhưng ngay khi tôi đưa điện thoại lên gọi cảnh sát đến chở bốn đứa trẻ ra khỏi nhà, người mẹ hất chiếc mền xuống đất và vươn tay giữ bàn tay đang cầm điện thoại của tôi lại, thảng thốt kêu lên:

- Khoan.

- ?!

Người đàn bà mở lớn đôi mắt xanh, giọng trầm xuống hỏi tôi:

- Ông là người Việt Nam phải không?

- Sao bà biết?

- V́ trên tấm danh thiếp ông trao hồi năy, tôi đọc được ông họ Trần.

- Sao bà biết họ Trần là từ Việt Nam?

- V́ bố tôi là cựu chiến binh Việt Nam.

Không c̣n nhiều thời gian, tôi đi thẳng ngay vào đề:

- Vâng, tôi là người Việt Nam.  Nhưng nếu là người Việt Nam hay người nước khác th́ có ǵ khác nhau chăng?

Bà ta nh́n thẳng vào mắt tôi, hỏi:

- Ngày lễ lớn nhất của Việt Nam là ngày Tết th́ phải?  Trong bức thư cuối cùng năm 1968, bố tôi viết như thế đó.  Ông cụ so sánh ngày Tết Việt Nam với ngày Giáng Sinh ở Mỹ.  Đúng không ông?

- Vâng, đúng vậy.  Thế ông cụ thân sinh bà qua đời rồi sao?

- Người mẹ mắt nh́n xuống, trả lời buồn rầu:

- Chưa.  Bố tôi c̣n sống nhưng đă hoàn toàn mất trí từ năm ấy.

- Bà... bà sinh ra...

 Tôi nói chưa hết lời th́ người đàn bà đă hiểu ư, tiếp lời:

- Kể như không có cha, tôi là một nạn nhân vô tội của chiến tranh Việt Nam...

- ?!

 Người mẹ kể lể:

- Cha tôi điên, mẹ tôi nghèo giữa một xă hội giàu có.  Tôi tự do lêu lổng và hút xách,  rồi bỏ học.  Tuổi 16, tôi đă dính líu chuyện trai gái t́nh dục.  Lớn lên chẳng có được một nghề ǵ kiếm ăn nên phải bám vào trợ cấp xă hội (welfare.) Những đứa con không cha thế hệ thứ hai ra đời phải sống bằng tiền đóng thuế của người khác, như bầy con tôi mà ông thấy đó.

Suốt mười năm qua, tôi làm việc hàng ngày với mặt trái của xă hội Mỹ.  Đấy là một xă hội nghèo núp bóng sau những thế lực ngự trị của một xă hội giàu sang.  Một mảnh xă hội nghèo trong một quốc gia giàu có thường bắt nguồn từ tuổi trẻ chỉ biết hưởng thụ, học đ̣i và thỏa măn dễ dăi trong nếp sinh hoạt không cần biết đến ngày mai.  Tôi sốt ruột lên tiếng:

- Bà Turner, tôi rất tiếc là không làm ǵ khác hơn được trong hoàn cảnh nầy.  Tôi phải đưa cả 4 cháu vào trung tâm Bảo Vệ Trẻ Em.

Người mẹ khóc nấc lên, cố năn nỉ với giọng đứt quăng:

- Thưa ông, tôi hiểu là ông đang làm công việc của ông phải làm.  Nhưng ông có thể giúp mẹ con chúng tôi có được một đêm Giáng sinh với nhau, rồi sáng sớm mai ông bắt các cháu đi có được không?

Tôi trả lời thẳng băng:

- Rất tiếc, không được.  Ai sẽ ở tù thay cho tôi nếu đêm nay các cháu chết v́ đói hoặc v́ lạnh?

Người đàn bà giọng cương quyết hơn bao giờ hết:

- Tôi sẽ đi quanh các nhà lân cận xin thức ăn.

- Nhưng trời lạnh dưới độ đông đá nầy mà không có máy sưởi, lỡ các con bà sẽ chết v́ lạnh th́ sao?

Đến đây, người đàn bà tuyệt vọng quàng tay ôm bốn đứa con nhỏ cúi rạp ḿnh xuống dưới tàng cây Giáng Sinh.  Bà nói nhỏ lời từ biệt và an ủi vào tai từng đứa.  Nghe mẹ nói, ba đứa trẻ lớn tung ra khỏi cánh tay của mẹ và chạy trốn đâu đó ở góc nhà và đứa trẻ nhỏ nhất lồm cồm ḅ theo.  Tiếng la hét mỗi đứa một khác, nhưng tất cả chỉ là một vọng âm:

- Không. Không! Không đi đâu hết.  Con ở nhà với mẹ thôi, mẹ ơi!

Người mẹ khóc không c̣n ra tiếng:

- Trời ơi!  Sao tôi khổ thế nầy?

Tiếng than của Jean Turner như một lời đay nghiến mỉa mai.  Với khoản trợ cấp con mọn từ quỹ xă hội tính cả tiền mặt, tem phiếu thực phẩm và phụ cấp gia cư hơn 2 ngh́n đô la một tháng – bằng lương của một kỹ sư độc thân mới ra trường sau khi trừ thuế -- có lẽ tất cả những người mẹ trên thế giới không có lư do than đói, than nghèo như Jean Turner. Và, cho đến khi hai người cảnh sát lần lượt dắt và bồng bốn đứa trẻ ra xe th́ vẻ mặt người mẹ đanh lại và hỏi tôi nửa như ṭ ṃ, nửa như thách thức:

- Ông à, sinh ra từ một đất nước nghèo nàn như Việt Nam, chả lẽ ông chưa bao giờ biết thiếu ăn hay chịu lạnh lẽo trong ngày Tết của ông sao?

Không một chút dự pḥng hay tranh căi, tôi thành thật trả lời:- Tôi không nhớ là đă có lần nào tôi bị thiếu ăn hay chịu rét trong đêm Giao Thừa ngày tôi c̣n bé, sống với mẹ ở vùng quê.

- V́ gia đ́nh ông giàu có?

- Không, nghèo lắm, thưa bà.  Nhưng mẹ tôi và những bà mẹ Việt Nam có cách hưởng thụ riêng.

- Hưởng thụ?  Hưởng thụ là thưởng thức, ăn chơi thỏa măn th́ có ai khác ǵ ai đâu?

Chiếc xe cảnh sát chở bốn đứa trẻ đă đi khuất.  Tôi xách cặp giấy tờ chào từ giă người mẹ đứng buồn thiu bên khung cửa sổ và nói với lại:

- Hưởng thụ sự hy sinh cho con cái.  Bên ướt mẹ nằm bên ráo con lăn...

Tôi không nghĩ là người mẹ vừa mất con hiểu và chia sẻ trọn vẹn câu nói của tôi trong tiếng Anh.  Khi chiếc xe tôi lái bật đèn và rời khu chung cư.  Khuôn mặt người mẹ bắt ánh đèn đường bên cửa sổ.  Dáng rất quen mà tôi không nhớ đă gặp từ đâu.  Xe chạy nửa đường tôi mới nhớ.  Dáng vẻ đón mà đưa; mời mà tiễn của tượng Nữ Thần Tự Do vào một chiều cuối năm lất phất sương mù trên cảng Nữu Ước. 

                                                                                                                                                    

Trần Kiêm Đoàn

California, Mùa Giáng sinh 2006

 

truyện ngắn

văn

 trankiemdoan.net